Chuyên biến tần 1 pha ra 3 pha 220v & 380v

Chuyên các dòng biến tần vào 1 pha 220v ra 3 pha 220v hoặc 380v, cung cấp kiến thức giúp quý khách am hiểu và lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Biến tần 1 pha ra 3 pha là gì?

Đây là thiết bị điện tử công suất nhận nguồn điện xoay chiều 1 pha 220V, sau đó tạo nguồn điện đầu ra 3 pha để điều khiển động cơ. Ngoài điều khiển tốc độ, biến tần còn hỗ trợ khởi động, dừng động cơ theo cài đặt và tích hợp các chức năng bảo vệ tùy model.

Hai loại phổ biến gồm:

• Biến tần 1 pha 220V ra 3 pha 220V: Phù hợp với động cơ 3 pha 220V hoặc động cơ 220/380V có thể đấu tam giác.
• Biến tần 1 pha 220V ra 3 pha 380V: Phù hợp với động cơ yêu cầu điện áp 3 pha 380V, sử dụng thiết bị được thiết kế chuyên dụng để nâng áp.

Biến tần 1 pha 220V ra 3 pha

Đây là loại biến tần nhận nguồn điện 1 pha 220V và tạo ra nguồn điện 3 pha 220V để điều khiển tốc độ động cơ. Thiết bị thường được sử dụng cho máy tiện, máy phay, máy bơm, băng tải và các máy móc có động cơ phù hợp với điện áp 220V.

Cấu tạo và nguyên lý

Biến tần gồm các khối chính:

• Mạch chỉnh lưu: Chuyển nguồn điện xoay chiều 1 pha 220V thành điện một chiều.
• Tụ DC bus: Lọc và tích trữ năng lượng điện một chiều.
• Mạch nghịch lưu IGBT: Tạo điện áp xoay chiều 3 pha ở đầu ra U, V, W.
• Bo điều khiển: Điều chỉnh tần số, điện áp, tốc độ và các chức năng bảo vệ.
• Mạch nguồn phụ và làm mát: Cấp nguồn cho bo điều khiển, quạt và các bộ phận liên quan.

Với nguồn 1 pha 220V, điện áp DC bus sau chỉnh lưu thường khoảng 310VDC trong điều kiện nguồn bình thường. Vì vậy, biến tần thông thường không thể tạo ra đầu ra 3 pha 380V đầy đủ chỉ bằng cách thay đổi thông số cài đặt.

Động cơ nào phù hợp?

• Động cơ ghi 220/380V Δ/Y thường có thể đấu tam giác ở 220V và sử dụng biến tần đầu ra 3 pha 220V nếu sơ đồ đấu dây của nhà sản xuất cho phép.
• Động cơ chỉ định mức 380V không thể mặc định sử dụng trực tiếp với biến tần đầu ra 220V mà vẫn đạt công suất định mức.
• Cần kiểm tra công suất, dòng điện định mức, điện áp và sơ đồ đấu dây trên tem động cơ trước khi chọn biến tần.

Biến tần 1 pha 220V ra 3 pha 380V

Đây là loại biến tần nhận nguồn điện 1 pha 220V nhưng tạo ra điện áp 3 pha 380V để vận hành động cơ 380V.

Trên thị trường, nhiều sản phẩm 1 pha 220V vào, 3 pha 380V ra là biến tần nguyên bản sử dụng nguồn vào 3 pha 380V được đơn vị kỹ thuật độ lại. Quá trình cải tạo có thể cần bổ sung hoặc thay đổi mạch nâng áp, mạch chỉnh lưu, tụ điện và các linh kiện liên quan để thiết bị đáp ứng yêu cầu điện áp đầu ra.

Tuy nhiên, không phải tất cả sản phẩm đều là hàng độ lại. Một số nhà sản xuất có thể cung cấp model chuyên dụng cho nguồn vào 1 pha 220V và đầu ra 3 pha 380V. Người mua nên kiểm tra đúng model, tài liệu kỹ thuật và thông số thực tế của thiết bị.

Cấu tạo và nguyên lý

Biến tần nguyên bản 3 pha 380V thường có mạch chỉnh lưu, tụ DC bus, mạch nghịch lưu IGBT và bo điều khiển. Khi chỉ cấp nguồn 1 pha 220V vào mạch chỉnh lưu thông thường, điện áp DC bus chỉ khoảng 310VDC, không đủ để tạo điện áp 3 pha 380V theo cách vận hành thông thường.

Do đó, để sử dụng nguồn 1 pha 220V tạo đầu ra 3 pha 380V, thiết bị cần có thiết kế nâng áp phù hợp. Tùy phương án kỹ thuật, việc cải tạo có thể sử dụng mạch nâng áp hoặc giải pháp chuyển đổi nguồn khác.

Chất lượng của biến tần sau cải tạo phụ thuộc vào:

• Thiết kế cải tạo có phù hợp với cấu trúc biến tần ban đầu hay không.
• Khả năng chịu dòng của mạch chỉnh lưu, tụ DC bus và linh kiện công suất.
• Khả năng nâng áp, tản nhiệt và bảo vệ khi vận hành.
• Dòng điện đầu ra và công suất sử dụng liên tục sau cải tạo.
• Chất lượng linh kiện, quy trình kiểm tra và chế độ bảo hành.

Không nên tự đấu nguồn 1 pha 220V vào biến tần nguyên bản 3 pha 380V nếu nhà sản xuất không cho phép. Chỉ đấu nguồn vào hai chân của biến tần hoặc thay đổi thông số cài đặt không đồng nghĩa với việc thiết bị có thể tạo ra đầu ra 3 pha 380V.

Quy trình chọn

Để chọn đúng biến tần, nên thực hiện lần lượt các bước dưới đây thay vì chỉ chọn theo công suất kW ghi trên động cơ.

Bước 1: Kiểm tra nguồn điện tại nơi sử dụng

Xác định nguồn điện hiện có là:

• Điện 1 pha 220V.
• Điện 3 pha 220V.
• Điện 3 pha 380V.

Nếu nơi lắp đặt chỉ có điện 1 pha 220V nhưng động cơ yêu cầu điện 3 pha 380V, cần cân nhắc biến tần chuyên dụng 220V lên 380V hoặc thiết bị đã được cải tạo đúng kỹ thuật.

Bước 2: Đọc thông số trên tem động cơ

Kiểm tra các thông tin sau:

• Công suất động cơ, đơn vị kW hoặc HP.
• Điện áp định mức, ví dụ 220/380V hoặc 380V.
• Dòng điện định mức.
• Tần số định mức, thường là 50Hz.
• Tốc độ định mức và sơ đồ đấu dây Δ/Y.

Đây là bước quan trọng để xác định động cơ có thể sử dụng điện áp đầu ra 220V hay bắt buộc cần 380V.

Bước 3: Xác định loại biến tần cần sử dụng

Dựa trên nguồn điện và thông số động cơ, chọn một trong các phương án:

• Nguồn 1 pha 220V, động cơ có thể đấu ở 220V: Chọn biến tần 1 pha 220V vào, 3 pha 220V ra.
• Nguồn 1 pha 220V, động cơ yêu cầu 3 pha 380V: Chọn biến tần chuyên dụng 1 pha 220V vào, 3 pha 380V ra hoặc thiết bị được cải tạo phù hợp.
• Có sẵn nguồn 3 pha 380V: Ưu tiên biến tần 3 pha 380V đúng thông số.
• Động cơ 220/380V Δ/Y: Kiểm tra khả năng đấu tam giác 220V trước khi quyết định đầu tư biến tần nâng áp.

Bước 4: Chọn công suất và dòng điện đầu ra

Không nên chọn biến tần chỉ dựa vào công suất kW. Cần kiểm tra dòng điện đầu ra định mức của biến tần có đáp ứng dòng định mức của động cơ hay không.

Đối với biến tần 220V lên 380V đã độ lại, cần xác nhận thêm:

• Công suất đầu ra liên tục sau cải tạo.
• Dòng điện đầu ra thực tế.
• Khả năng khởi động và chịu quá tải.
• Giới hạn vận hành khi tải nặng hoặc chạy liên tục.

Không mặc định biến tần 3kW nguyên bản sau khi cải tạo vẫn có thể chạy tải 3kW liên tục. Khả năng thực tế phải căn cứ vào thiết kế và kết quả kiểm tra thiết bị.

Bước 5: Kiểm tra tải của máy

Đánh giá loại tải mà động cơ phải kéo:

• Quạt, bơm: Cần kiểm tra công suất, dòng điện và yêu cầu điều chỉnh tốc độ.
• Băng tải: Cần xem xét tải khởi động, khối lượng sản phẩm và mô-men cần thiết.
• Máy nén khí, máy nghiền, máy có quán tính lớn: Cần đặc biệt chú ý khả năng quá tải, mô-men khởi động và chế độ làm việc.
• Máy chạy liên tục nhiều giờ: Cần kiểm tra khả năng tản nhiệt và công suất vận hành liên tục.

Nếu tải nặng, nên cung cấp đầy đủ thông tin cho đơn vị tư vấn thay vì tự tăng công suất biến tần theo cảm tính.

So sánh

Ưu điểm và nhược điểm

Biến tần 220V ra 3 pha 220V

• Ưu điểm: phổ biến, chi phí thường thấp hơn, phù hợp với động cơ có thể đấu ở 220V.
• Nhược điểm: không thể cấp trực tiếp 380V cho động cơ yêu cầu 380V nếu không có giải pháp nâng áp phù hợp.

Biến tần 220V ra 3 pha 380V

• Ưu điểm: có thể vận hành động cơ 380V tại nơi chỉ có nguồn điện 1 pha 220V nếu thiết bị đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
• Nhược điểm: chi phí thường cao hơn; dòng điện đầu vào có thể lớn; chất lượng hàng độ lại phụ thuộc vào thiết kế và quy trình cải tạo.

Bảng giá tham khảo

Bảng giá dưới đây dùng để dự trù ngân sách, không phải báo giá cố định. Giá thực tế phụ thuộc vào thương hiệu, công suất, dòng điện đầu ra, chất lượng cải tạo và chế độ bảo hành.

Giá trên chỉ mang tính tham khảo và cần được đối chiếu với sản phẩm đang bán thực tế. Đối với biến tần 220V lên 380V đã độ lại, nên yêu cầu xác nhận công suất sử dụng liên tục và dòng điện đầu ra sau cải tạo. Giá mua thấp nhưng thiết bị không đáp ứng tải có thể dẫn đến quá dòng, quá nhiệt hoặc hư hỏng.

Lưu ý

• Kiểm tra tem động cơ để xác định điện áp, dòng điện và cách đấu dây phù hợp.
• Không cấp nguồn điện lưới trực tiếp vào các chân đầu ra U, V, W của biến tần.
• Không đóng cắt contactor giữa biến tần và động cơ khi đang chạy, trừ khi thiết kế cho phép.
• Chọn aptomat, dây dẫn và thiết bị bảo vệ theo tài liệu của biến tần và dòng điện thực tế.
• Cài đặt đúng thông số động cơ, bao gồm điện áp, dòng điện, tần số và tốc độ định mức.
• Với biến tần đã độ lại, cần hỏi rõ thông số sau cải tạo, giới hạn tải và điều kiện bảo hành.
• Khi kiểm tra bên trong, phải ngắt nguồn và chờ tụ DC bus xả điện theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Công việc này nên do người có chuyên môn thực hiện.

Câu hỏi thường gặp

Biến tần 1 pha 220V có chạy được motor 3 pha không?

Có, nếu chọn đúng loại biến tần, điện áp đầu ra phù hợp và đáp ứng được dòng điện, công suất tải của động cơ.

Biến tần 220V ra 3 pha 220V có chạy được motor 380V không?

Không thể cấp đủ điện áp định mức cho motor chỉ sử dụng 380V bằng biến tần đầu ra 220V thông thường.

Motor 220/380V đấu sao hay tam giác?

Với động cơ ghi 220/380V Δ/Y, thông thường đấu tam giác khi sử dụng nguồn 3 pha 220V và đấu sao khi sử dụng nguồn 3 pha 380V.

Dùng biến tần 1 pha ra 3 pha có làm motor yếu không?

Motor có thể hoạt động đúng yêu cầu nếu điện áp, dòng điện, công suất và thông số điều khiển phù hợp.

Có nên dùng biến tần 3 pha 220V với nguồn 1 pha 220V?

Vẫn có thể dùng nếu chọn công suất biến tần lớn hơn động cơ vài cấp và nguồn 220V đủ công suất.