Động cơ servo được sử dụng trong các máy móc yêu cầu điều khiển vị trí với độ chính xác cao. Khi xảy ra sai lệch vị trí hoặc kích thước, chất lượng sản phẩm và hiệu suất sản xuất có thể bị ảnh hưởng. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp và cách khắc phục
Dấu hiệu
- Máy cắt, máy in: sản phẩm tạo ra không đúng hoặc không đồng đều so với kích thước cài đặt.
- Máy phay cnc: kích thước gia công sai so với bản vẽ, chạy ra hình bị méo, hình tròn thành elip.
- Dây chuyền chiết rót, đóng gói, dán nhãn: phôi không đi đúng vị trí của cơ cấu làm việc.
Do cơ khí
- Cơ cấu cơ khí bị kẹt do dị vật rơi vào bên trong. Nên quan sát máy, lúc chạy có bị tình trạng khựng nhẹ không, tiến hành kiểm tra vị trí bị khựng xem có gì bất thường không.
- Các linh kiện puly, dây đai, nhông, bánh răng, dây xích chạy lâu ngày, bị mòn do ma sát, nên dẫn tới bị rơ, rung, lắc. Kiểm tra kỹ lại các bộ phận cơ khí, tiến hành bảo dưỡng, sửa chữa nếu phát hiện bất thường.
- Hộp số giảm tốc gắn với động cơ, lâu ngày bị rơ, bị khô mỡ bò hoặc bị hư nhông hành tinh, dẫn tới không còn chính xác. Tháo hộp số, kiểm tra nhông bên trong, tra thêm mỡ bò.
- Do việc siết puly vào cốt motor không đủ lực, hoặc do hệ thống dây đai, dây xích bị chùng. Siết chặt ốc và kiểm tra lại các bộ phận truyền động.
Tham khảo: Khóa học servo online miễn phí
Do tín hiệu điều khiển
- Dây dẫn từ plc, board mạch tới driver bị chập chờn, nên kiểm tra lại dây dẫn, thay thế dây mới.
- Dây tín hiệu bị nhiễu, nên dùng dây tín hiệu có bọc nhiễu, nối dây mass từ plc, driver và tủ điện với nhau.
- Trong tủ điện có sử dụng biến tần công suất lớn, có thể tạo ra nhiễu sóng hài trên lưới điện. Lắp bộ lọc nhiễu nguồn (EMI Filter) cho nguồn điều khiển.
- Do chương trình trên plc hay board mạch vi xử lý chạy chưa đúng. Kiểm tra lại chương trình nếu có, đặc biệt là phần tính toán liên quan tới số xung, vị trí, nhiều trường hợp plc lệnh tính toán bị trùng ô nhớ hoặc giới hạn nên dẫn tới kết quả tính ra số xung cần chạy bị sai. Nếu dùng phần mềm máy tính thì kiểm tra các thông số setup liên quan tới quá trình chạy máy.
Nguyên nhân khác
- Do chọn lực động cơ quá thấp, dẫn tới không đủ lực kéo, làm cho trượt tải. Cần phải tính toán thật kỹ lực torque cần dùng bằng công thức cơ khí hoặc dựa vào thực tế, để chọn được mã motor phù hợp.
- Tháo motor từ máy này, gắn sang máy khác dẫn tới thông số tải thay đổi, cần phải cài đặt lại thông số của tải để đảm bảo chạy chính xác.
- Do hư hỏng bên trong động cơ như cuộn dây, ổ bi, nam châm, encoder. Nên kiểm tra toàn diện động cơ, thay thế bộ phận bị hỏng hoặc thay cả motor. Đặc điểm motor servo tương đối phức tạp, khó sửa chữa nên phương án thay thế sẽ tốt hơn.
- Đấu dây sai, cài đặt chế độ điều khiển, hộp số điện tử, độ phân giải encoder, kiểu chân nhận xung, bộ lọc xung, thời gian tăng giảm tốc, giới hạn hành trình chưa đúng. Chưa thực hiện thao tác auto tuning, thông số lực torque, gain cài quá thấp. Nên tải tài liệu của nhà sản xuất để xem kỹ lại các phần có liên quan.
- Cũng có trường hợp do người vận hành cài đặt thông số máy chạy lỗi, nên kiểm tra lại toàn bộ thông số khởi tạo cho hệ thống.
- Do tín hiệu đóng, mở thắng cơ của motor bị lỗi, nên kiểm tra lại quá trình hoạt động có thắng có phù hợp với yêu cầu điều khiển chưa.
- Trường hợp hiếm là encoder của động cơ bị lỗi, nhưng thường thì nếu encoder lỗi thì sẽ báo lỗi trên driver và máy không thể chạy được.
Cách kiểm tra
- Có thể dùng chế độ monitor trên driver để theo dõi số xung driver nhận được thực tế so với lệnh phát từ plc hay bộ điều khiển để xác định nguyên nhân.
- Thử tháo động cơ ra khỏi tải, đánh dấu vị trí trên cốt motor, rồi nhập thông số để quay 1 vòng nhiều lần để xem có trở lại như vị trí đánh dấu hay không.
- Trước khi khắc phục, hãy hỏi thật kỹ người vận hành hay chủ xưởng để thu thập thông tin liên quan, càng nhiều càng giúp dễ tìm ra nguyên nhân lỗi hơn.